Kahramanmaraş İstiklal Üniversitesi’nin ev sahipliğinde düzenlenen “Sanayide Geleceği
Yakalamak: Kahramanmaraş Savunma Sanayii” Konferansı, EXPO 2023 Fuar Alanı Kelebek ve
Uğur Böceği Müzesi Konferans Salonunda gerçekleştirildi.
Kahramanmaraş Valiliği, Kahramanmaraş Büyükşehir Belediye Başkanlığı, Kahramanmaraş
Ticaret ve Sanayi Odası (KMTSO) ile Mesleki ve Teknik Anadolu Lisesi’nin iş birliğiyle
gerçekleştirilen etkinliğe, TUSAŞ Yönetim Kurulu eski Başkanı Prof. Dr. Rafet Bozdoğan,
Gebze Teknik Üniversitesi Öğretim Üyesi Prof. Dr. Osman Saim Dinç, TUSAŞ Sanayileşme
Direktörü Fatih Uysal, KMTSO Yönetim Kurulu Başkanvekili Hikmet Gümüşer ve
Kahramanmaraş Büyükşehir Belediyesi İmar ve Şehircilik Daire Başkanı Fatih Bülbül
konuşmacı olarak katıldı.
Programda konuşan, 66. Hükümet Tarım ve Orman Bakanı ve AK Parti Kahramanmaraş
Milletvekili Prof. Dr. Vahit Kirişçi, Türkiye’de savunma sanayisinin geldiği noktaya ilişkin
değerlendirmelerde bulundu. 1974 Kıbrıs Barış Harekatı’nın ardından uygulanan ambargolar
dolayısıyla savunma sanayiinde ilk tohumların atıldığını anımsatan Prof. Dr. Kirişçi,
Türkiye’nin bu gün itibariyle savunma ihtiyacının yüzde 80’nini yerli ve milli kaynaklarla üretir
hale geldiğini kaydederek, “Elbette arzu ettiğimiz yüzde yüze ulaşmak” dedi.
Türkiye’nin “Terörsüz Türkiye” hedefi, Suriye’de Baas ve Esed rejiminin son bulmasında
savunma sanayisinin oynadığı kritik role de değinen Prof. Dr. Kişirçi, “Siz zannetmeyin ki artık
terör örgütü akıllandı, uslandı, bundan dolayı böyle bir süreç başladı. Hayır, bunlar tabiri
yerindeyse bardağa damla damla doldurulan suyun etkisiyle, yapılan çabalarla oldu” diye
konuştu. 6 Şubat depremleri sonrasında Türkiye’nin bu enkazın altında kalacağı şeklindeki
beklentileri de boşa çıkardığını kaydeden Kirişçi, sözlerini şöyle sürdürdü:
“Tabi depremin ardından ‘bu deprem 99 depremine benzemez, bu deprem çok büyük bir
felaket. 11 il, 14 milyon nüfusun doğrudan etkilendiği bir deprem. Türkiye bunun altından
kalkamaz, Recep Tayyip Erdoğan bunun altından kalkamaz” gibi bir kanaat oluşturmaya
çalıştılar. Ama hamdolsun, savunma sanayimizin de desteği olan iskan ve istihdam
çalışmalarından sonra artık Kahramanmaraş 35 bin 188 bağımsız bölümün kuralarının teslim
edildiği birinci il konumuna geldi. Dolayısıyla bu üç konu tekrar altını çizmek istiyorum
doğrudan doğruya savunma sanayisiyle ilgilidir.”
Savunma sanayisinin Kahramanmaraş’ta planlanmasına ilişkin sürece de vurgu yapan Kirişçi,
bu konuda katkı sağlayan Prof. Dr. Rafet Bozdoğan’a ve TUSAŞ’a teşekkürlerini iletti. Tekstil,
kuyumculuk, metal mutfak eşyası sektörlerinde önemli kentlerden biri olan Kahramanmaraş’ın bundan sonraki dönemde savunma sanayisinin de merkezlerinden biri
olacağına vurgu yaparak sözlerini şöyle tamamladı:
“Cumhurbaşkanımızın ifadesiyle ‘Kahramanmaraş TUSAŞ için Kahramankazan’dan sonra
ikinci büyük üretim merkezi olacak. Dolayısıyla bu çok çok önemli. Tabi ki bu bir ekosistem işi.
Bizim bu ekosistemi daha da güçlendirip, geliştirmemiz lazım. Biliyorsunuz üniversitemizde
Airbus-TUSAŞ Meslek Yüksekokulu var ve burada öğrencilerimizi görüyorum. Onların da bu
bölümü keyifle istekle aşkla seçtiklerini biliyorum. İnşallah burada Kahramanmaraş İstiklal
Üniversitesi Kahramanmaraş İstiklal Bilim ve Teknoloji Üniversitesi, Kahramanmaraş Sütçü
İmam Üniversitesi ise genel maksatlı üniversite haline gelecek. Bu toplantımızın da İstiklal
Üniversitesi’nin tematik olmasına katkı sağlayacağını ümit ediyorum. Bu gün geldiğimiz
noktayı çok önemsediğimi belirtmek istiyorum ve yarına dair, yeni bir Kahramanmaraş’ın
inşası noktasında çok umutlanıyorum.”
DEVA Partisi Genel Başkan Yardımcısı ve Kahramanmaraş Milletvekili Dr. İrfan Karatutlu da
savunma sanayisi yatırımları karşısında büyük heyecan duyduğunu söyledi. Bu konuda önem
verdiği hususun ise sermaye dağılımının adil bir şekilde dağılması olduğuna dikkat çeken
Karatutlu, “Rafet Başkanımızın bu çalışmalarda emeği çok büyük. Kendilerine bir kez daha
teşekkür ediyoruz. Ben kendisiyle görüşmemizde şunu söylemiştim. ‘Sermaye yayılırken adil
bir yayılım olması gerekir, tabana yayılması gerekir. Siyasetçinin bir görevi de kuzulara şah
olan kurtların adil taksim yapması için mücadele etmek.’ İfadesiydi. Tabi ki TUSAŞ bizim için
çok önemli bir değer. Ama her türlü sermaye ve şehrin ekonomik büyümesinde tabana yayılı
olması, adil bir bölüşüm olması benim peşinde koştuğum değerlerden biridir. İnşallah
TUSAŞ’ta öyle olacak. Hocam bu konuda beni ikna etmişti. Bir kez daha emeği geçen herkese
teşekkür ediyor, hepinize saygılar sunuyorum.” ifadelerini kullandı.
“SAVUNMASINI BAŞKALARINA EMANET EDEN MİLLETLER, GELECEĞİNİ ONLARIN İNSAFINA
BIRAKMIŞ OLUR”
Programa ev sahipliği yapan KİÜ Rektörü Prof. Dr. İsmail Bakan da böylesine anlamlı bir
organizasyona ev sahipliği yapmaktan duyduğu memnuniyeti dile getirdi. Kahramanmaraş’ın
savunma sanayisinde bir merkez olması için 6 Şubat depremleri sonrası irade ortaya koyan
Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’a teşekkür eden Prof. Dr. Bakan, gerçekleştirdikleri bu
konferans ile alanında uzman isimleri bir araya getirdiklerini ve konunun tüm ayrıntılarına
ilişkin bilgiler aktarılacağına vurgu yaptı. Savunma sanayinin ülkeler açısından önemine de
dikkat çeken Rektör Bakan, “Savunmasını başkasına emanet eden milletler, geleceğini
onların insafına bırakmış olur” sözünü hatırlattı. Bakan, sözlerini şöyle sürdürdü:
“Savunma sanayii, bir ülkenin bağımsızlığını muhafaza edebilmesi, sürdürülebilir kılması için
en önemli sektörlerden birisi. Hatta savunma sanayii askeri bağımsızlık anlamında değil,
ekonomik, ticari ve teknolojik bağımsızlığımızı kazanabilmemiz, sürdürebilmemiz ve
geliştirebilmemiz için üzerinde yine çokça durmamız, büyük yatırımlar yapmamız gereken bir
sektör. Dolayısıyla biz Türkiye olarak güçlü ve büyük bir ülkeyiz. Günden güne sayın
Cumhurbaşkanlığımızın liderliğinde yolumuza devam ediyoruz. Bu büyüme süreci içerisinde
en önemli sektörlerimizden biri de savunma sanayii. Biz şu anda savunma sanayii ihracatında
ilk 11’e girmiş bir ülkeyiz. Dünyadaki en büyük 100 savunma sanayii şirketi içerisinde TUSAŞ
38, BAYKAR ise 49’uncu sırada kendilerine yer bulmuş durumda. 2002 yılında savunma
sanayii ihracatımız 248 milyon iken 2023 yılında 5,5 milyar dolara, geçen yıl ise 7,1 milyar
dolara ulaşmış durumda. Çok doğru adımlarla ilerliyoruz. Çok büyük projelere imza atıyoruz.
Bu bağlamda tüm konuşmacı hocalarımıza teşekkürlerimi, saygılarımı sunuyorum. Tüm
paydaşlarımıza katkılarından dolayı teşekkürlerimi sunuyorum.”
“Türkoğlu’ndan Fransa’ya ABD’ye İhracata Başladık”
Açılış konuşmalarının ardından konferanslara geçildi. İlk olarak önceki dönem TUSAŞ Başkanı
Prof. Dr. Rafet Bozdoğan tarafından, savunma sanayisinin dünü, bugünü ve yarını hakkında
sunum yapıldı. TUSAŞ bünyesinde üretilen helikopter ve uçaklar hakkında bilgiler veren Prof.
Dr. Bozdoğan, Türkiye’nin özellikle insansız hava araçlarında noktasında dünyanın lider
ülkelerinden biri olduğunu kaydetti.
Sunumuna, ülkelerin savunma sanayine yönelik yaptığı harcamalarına ilişkin bilgiler vererek
başlayan Bozdoğan, ABD’nin yıllık 1 trilyon dolarlık savunma harcamalarıyla listenin birinci
sırasında olduğunu kaydetti. Çin ve Rusya gibi ülkelerin başını çektiği sıralamada Türkiye’nin
25 milyar dolarlık harcaması ile 17. sırada bulunduğunu dile getiren Bozdoğan, bir yandan
yerli ve milli projelerle ithalatı azalttıklarını, diğer yandan da ihracatı artırdıklarını söyledi.
Bunun yanında savunma sanayii projeleriyle Türkiye’nin her geçen gün etki alanını artırdığını
ifade eden Bozdoğan, şu ifadeleri kullandı:
“Bu projelerle uluslararası etkimizi bizi seven kardeş, dost ülkelerle olan işbirliğimizi kat be
kat artırmış oluyoruz. Bu çok önemli bir sermaye, çok önemli bir haslettir. Ben iyi
hatırlıyorum mesela 2020 yılında ayda bir devlet başkanı gelirken, son 2 yıl içerisinde her
hafta bir devlet başkanı, bir hava kuvvetleri komutanı, bir genelkurmay başkanı ülkemize
geliyor. Bu uluslararası etki alanımızı artırdığımızın en önemli göstergelerinden birisi.”
TUSAŞ’ın çok yakın bir zaman içerisinde 10 milyar dolarlık bir güce erişeceğini belirten
Bozdoğan, Kahramanmaraş’ın da bu çalışmaların önemli bir parçası olacağının altını çizdi.
Çalışmalara başladıkları ilk dönemde 62 projesi bulunan TUSAŞ’ın bu gün bin yüz proje
geliştirdiğini anımsatan Bozdoğan, sözlerini şöyle tamamladı:
“Türk Havacılık ve Uzay Sanayii olarak biz bir fabrikalar setiyiz. TUSAŞ’ta yapılan işlerin
dünyada farklı farklı şirketler ve fabrikalarda yapıldığı örnekler var. Ama biz TUSAŞ olarak
bunların hepsini toplamışız. İnşallah ilerleyen süreçte Kahramanmaraş’ta bu çalışmalara güç
katacak. Örneğin Türkoğlu’ndaki tesisimizi 22 Şubat’ta açmıştık, 22 Mayıs’ta ihracata
başladık. Burada 24 bin parça üretildi ve ihraç edildi. Buradaki kardeşlerimizin hepsine
teşekkür ediyorum. Şu anki tahminime göre üretilen parça sayısı 30 bini geçti. Bugün
Kahramanmaraş Türkoğlu tesislerinde üretilen parçalar Fransa’ya ve Amerika’ya gönderildi.
Bu çalışmalara emek veren katkı sunan herkese yürekten teşekkür ediyorum. İnşallah
önümüzdeki süreçte Kahramanmaraş’ta yapılacak yatırımlarla bu üretim gücü artarak devam
edecek.”
“Bugün ektiğimiz tohumların yarın birer çınar ağacına dönüştüğünü göreceğiz”
Daha sonra Gebze Teknik Üniversitesi Öğretim Üyesi Prof. Dr. Osman Saim Dinç tarafından
“Motorlar: Savunma Sanayi Örnekleri” başlıklı sunum gerçekleştirildi. Sadece Türkiye’nin değil,
dünyanın da bu alandaki en önemli bilim insanlarından biri olan Prof. Dr. Dinç, konuşmasının ilk
bölümünde İstiklal Üniversitesi öğrencileriyle sohbet ederek tavsiyelerde bulundu. “Bu gün
amacımız biraz tohum ve fide ekmekti. O fidelerin gün geldiğinde koca çınarlara
dönüştüğünü göreceğiz” diyen Dinç, şunları dile getirdi:
“Bu gençlerin bazıları çok büyük sorumluluklar alan yöneticiler olacaklar. Şimdi belki
bilemezsiniz ama 10 – 15 yıl sonra köklü çınar ağaçlarına dönüşeceksiniz. Ama bunun için
hedef koyacaksınız, çok çalışacaksınız, kendinizi yetiştireceksiniz. Korkmayacaksınız,
kaçınmayacaksınız, çok çalışmaktan, çok yorulmaktan, gayret etmekten kaçınmayacaksınız.
Dolayısıyla 10 sene sonra çok önemli görevler yapmak istiyorsanız, daha büyük şeyler
başarmak istiyorsanız, çalışarak, kendinizi geliştirerek, hedef koyarak, düşseniz de yeniden
kalkıp devam edeceksiniz.”
Prof. Dr. Dinç, katılımcıların ilgiyle takip ettiği sunumunda, motorlar ve savunma
sanayisindeki örnekleri hakkında teknik bilgiler aktararak katılımcıların sorularını
cevaplandırdı.
Konferansın ikinci oturumunda ise KMTSO, TUSAŞ ve Kahramanmaraş Büyükşehir
Belediyesi’nden temsilciler tarafından, Kahramanmaraş’ta yükselecek savunma sanayisine
ilişkin detaylı bilgiler verildi. KMTSO Yönetim Kurulu Başkan Yardımcısı Hikmet Gümüşer,
“Kahramanmaraş Sanayisinin Devrimsel Dönüşümü: Savunma Sanayi Yatırımları”, TUSAŞ
Sanayileşme Direktörü Fatih Uysal tarafından, “Uluslararası ve Ulusal Eksende Havacılık
Yapısallarındaki Gelişmeler: Kahramanmaraş Örneği” ve Kahramanmaraş Büyükşehir
Belediyesi İmar ve Şehircilik Daire Başkanı Fatih Bülbül tarafından “Kahramanmaraş Sanayi
Dönüşümü: Mekânsal Altyapısının Hazırlanma Süreci” başlıklı sunumlar gerçekleştirildi.
Soru-cevap bölümü ile son bulan konferansa, 66. Hükümet Tarım ve Orman Bakanı ve AK
Parti Kahramanmaraş Milletvekili Prof. Dr. Vahit Kirişçi, Kahramanmaraş Valisi Mükerrem
Ünlüer, Kahramanmaraş Büyükşehir Belediye Başkanı Fırat Görgel, DEVA Partisi Genel
Başkan Yardımcısı ve Kahramanmaraş Milletvekili Dr. İrfan Karatutlu, İl Jandarma Komutanı
Tuğgeneral Ali Gemalmaz, KSÜ Rektörü Prof. Dr. Alptekin Yasım, Onikişubat Belediye Başkanı
Hanifi Toptaş, Dulkadiroğlu Kaymakamı Hicabi Aytemür, KSÜ Rektör Yardımcısı Prof. Dr.
Orhan Doğan, iş dünyası temsilcileri, akademisyenler ve öğrenciler katıldı.
Kahramanmaraş savunma sanayisinin geleceğine ışık tutan etkinlikte, Prof. Dr. Kirişçi
tarafından Prof. Dr. Bozdoğan’a, Vali Mükerrem Ünlüer tarafından Prof. Dr. Dinç’e, KİÜ
Rektörü Prof. Dr. İsmail Bakan tarafından KMTSO adına Genel Sekreter Yunus Atmalı’ya, KİÜ
Rektör Yardımcısı Prof. Dr. Burcu Erşahan tarafından TUSAŞ Sanayileşme Direktörü Fatih
Uysal’a ve KİÜ Rektör Yardımcısı Prof. Dr. Seçil Fettahlıoğlu tarafından Kahramanmaraş
Büyükşehir Belediyesi İmar ve Şehircilik Daire Başkanı Fatih Bülbül’e plaket takdiminde
bulunuldu.
